Скотт Бессент
Сангийн яам тус улсад эдийн засгийн дарамт шахалт үзүүлэх кампанит ажлынхаа хүрээнд Ираны 27 агаарын тээврийн компанид хориг арга хэмжээ авсан.

АНУ-ын Сангийн яам Ираны эдийн засагт дарамт үзүүлэх кампанит ажлынхаа хүрээнд тус улсын 27 агаарын тээврийн компанид хориг тавилаа.

Тус яам мэдэгдэлдээ, "Сангийн яамны Гадаад хөрөнгийн хяналтын газар (OFAC) Ираны нисэхийн салбарыг дэмжсэн 36 бай, байгууллагад хориг тавьсан. Тус салбарыг Ираны дэглэм зэвсэг, бие бүрэлдэхүүн болон хууль бус ачаа тээвэрлэхэд ашигладаг" гэж тэмдэглэжээ.

Мөн энэ шийдвэрээр "Иран улс АНУ-аас гаралтай нисэх онгоц болон эмзэг технологи олж авахдаа ашигладаг нууц халхавч компаниуд, гадаадын зуучлагчид, барааг дамжуулан тээвэрлэх хуурамч маршрутуудыг" онилж байна.

АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент "Эдийн засгийн гадуурхал" ажиллагааны хүрээнд Ираны дэглэмийг санхүүжүүлж буй этгээдүүдэд хатуу үр дагавар ногдуулна гэж амласан хэмээн мэдэгдэв.

Тэрээр үргэлжлүүлэн "Өнөөдөр хоригт оруулсан Ираны үлдсэн бүх агаарын тээврийн компанитай бизнес эрхэлж буй хэн бүхэнд энэ нь анхааруулга болог. Та дэлхийн санхүүгийн системээс таслагдах эрсдэлтэй" гэжээ.

АНУ Ираныг санхүүгийн хувьд тусгаарлахыг зорьж буй энэ үед сүүлийн долоо хоногуудад хориг арга хэмжээгээ улам нэмэгдүүлж байна. "Шаардлагатай бол энэ нь санхүүгийн хүчирхийлэл болно" гэж Бессент өнгөрсөн долоо хоногт мэдэгдээд, "Бид хэн болохыг чинь мэдэж байгаагаа, та ч өөрсдийгөө хэн болохыг мэдэж байгааг харуулж байна. Үүнийг зогсоох ёстой" хэмээжээ.

Энэхүү төлөвлөгөө үр дүнгээ өгч эхэлсэн бололтой. Ираны гурван өндөр албан тушаалтан өнгөрсөн долоо хоногт Reuters агентлагт мэдээлэхдээ, сүүлийн үеийн дарамтыг засгийн газар тэсвэрлэхэд улам бүр хүндрэлтэй болж байгааг хэлсэн байна.

Иран улс өрнөдийн хоригийг тойрч гарах сүлжээг хэдэн арван жилийн турш хөгжүүлсэн. Харин одоо Вашингтон эдгээр тогтолцоог ажиллуулах боломж олгож байсан санхүүгийн суваг, зуучлагчид болон худалдааны зохицуулалтын олон хэлбэрийг онилж байна.

Ираны эдийн засгийн асуудлын гол цөм нь газрын тос юм. Тус улсын түүхий нефтийн ачилт өдөрт ойролцоогоор 260 мянган баррель болж буурсан нь жилийн өмнөх 1.7 сая баррельтэй харьцуулахад эрс багассан үзүүлэлт аж. Энэ мэдээллийг тус агентлаг Kpler-ийн тоон мэдээллээс эш татжээ. Долдугаар сард хэрэгжүүлсэн АНУ-ын хориглолт Ираныг уламжлалт чиглэлээрээ түүхий нефть экспортлоход үндсэндээ саад болж, гадаад валютын гол эх үүсвэрт нь хүчтэй цохилт өгчээ.

Орлогын энэ алдагдал Иранд хамгийн хүнд үедээ тохиож байна. Риалын ханш жилийн өмнө нэг ам.доллартай харьцахад ойролцоогоор 1 сая байсан бол одоо 2.2 саяас давжээ. Албан ёсны мэдээллээр өмнөх 12 сарын дундаж инфляц 69.9 хувьтай байна. Хүнс, ундаа, тамхины үнэ үүнээс бараг хоёр дахин өндөр хурдаар өсжээ.

Ираны нэг өндөр албан тушаалтан тус улс шатахууны нөөцөөрөө ердөө хоёр сар орчим хангагдана гэж мөн мэдэгдсэн байна. Иран газрын тосны томоохон үйлдвэрлэгч хэдий ч дотоодын боловсруулах хүчин чадал нь эрэлтийг бүрэн хангаж чаддаггүй тул шатахууны тодорхой хэсгийг импортоор авдаг.

Хөдөлмөрийн зах зээл ч мөн муудаж байна. Албан ёсны мэдээллээр хавар ажилгүйдлийн түвшин 9.1 хувьд хүрсэн бол ажил эрхлэлт жилийн өмнөхөөс ойролцоогоор 450 мянган хүнээр буурчээ. Reuters агентлагийн мэдээлснээр сарын дундаж цалин 125 орчим ам.доллар байгаа бол нэг өрхийн наад захын зардал сард ойролцоогоор 450 ам.долларт хүрч байна.