Трампын Путинтэй байгуулсан дизелийн хэлэлцээр Украины асуудлаарх барууны эв нэгдлийг хагаллаа

Орос Украинд бүрэн хэмжээний довтолгоо эхлүүлснээс хойших хамгийн хурц хямрал АНУ, Украины харилцаанд нүүрлээд байна. Цагаан ордны дараалсан шийдвэрүүдийг Киевийн албаныхан болон олон улсын шинжээчид барууны эв санааны нэгдлээс үндсэндээ ухарсан явдал хэмээн тодорхойлж байна. Энэ хямралыг утасны яриа, Truth Social дахь нийтлэл, улмаар олны нүдэн дээрх харилцааны задрал эхлүүлжээ.

Эвслийг хагалсан хэлэлцээр

Ерөнхийлөгч Трамп аравдугаар сарын 9-нд ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй биечлэн тохиролцож, Оросын 4.8 сая гаруй тонн дизелийн түлшийг дэлхийн зах зээлд гаргахаар болсон гэж мэдэгдэв. Үүнээс 300 мянган тонныг нэн даруй, 500 мянган тонныг арваннэгдүгээр сард, ойролцоогоор нэг сая тонныг удалгүй нийлүүлэх бөгөөд үлдсэн гурван сая тонныг мөн богино хугацаанд гаргахаар болжээ. Хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэхийн тулд АНУ-ын Сангийн яам Оросын түлшний экспортод тавьсан хоригийг түр чөлөөлсөн 135 дугаар ерөнхий зөвшөөрлийг гаргаж, уг зохицуулалтыг 2027 оны дөрөвдүгээр сарын 7 хүртэл хүчинтэй байхаар тогтоосон байна. Ингэснээр Москвад чиглэсэн олон жилийн эдийн засгийн дарамтыг үндсэндээ сулруулжээ. Энэ шийдвэрийн улс төрийн тооцоо тодорхой байв: дотоодын дизелийн үнэ галлон нь зургаан ам.доллароос давсан бөгөөд завсрын сонгууль арваннэгдүгээр сарын 3-нд товлогдсон юм.

Киев хэлэлцээний ширээний ард гэнэтийн байдалд оров

Хэлэлцээрийг зарласан цаг хугацааг Украин санаатайгаар итгэл эвдсэн үйлдэл гэж хүлээн авлаа. Трампын тусгай төлөөлөгч Жаред Кушнер, Стив Виткофф нар Германи, Франц, Их Британи, Европын Холбоо, НАТО-гийн ахмад дипломатчдын хамт Майамид Украины хэлэлцээчидтэй уулзаж байх үеэр уг тохиролцоо олон нийтэд ил болсон байна. Зеленский Axios-т өгсөн ярилцлагадаа түүний баг Трамп нийтлэхээс ердөө нэг цагийн өмнө энэ тухай мэдсэн бөгөөд ийм хэлэлцээр хэлэлцэх асуудлын жагсаалтад байсныг огт мэдээгүй гэжээ. Тэрбээр үүнийг "шударга бус, үнэнч бус" хэмээн тодорхойлоод, Оросын ерөнхийлөгчийн төрсөн өдөр тэр долоо хоногт тохиосонтой холбон "Путинд барьсан төрсөн өдрийн сайхан бэлэг" мэт харагдаж байна гэж хэлсэн байна. Мөн Оросын нефтийн экспортыг зөвшөөрөх нь Украины амьд үлдэхийн төлөө тэмцэж буй дайныг санхүүжүүлсэнтэй адил гэж тэр үзжээ.

Эрчим хүчний шинжээчид тооцоо нийцэхгүй гэж үзэв

Шинжээчид уг хэлэлцээр Трампын дотоодын зах зээлд амласан үр дүнг авчирч чадах эсэхэд нэн даруй эргэлзсэн байна. Атлантын зөвлөлийн шинжээч Жозеф Вебстерийн хэлснээр, Путин болон Москва дэлхийн түлшний хомсдолын бурууг Украинд тохохын тулд нөхцөл байдлыг ашиглажээ. Харин түлшний нийлүүлэлтийн гол доголдол нь АНУ, Израиль, Ираны мөргөлдөөнөөс үүдэлтэй гэж тэр тайлбарласан байна. Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн экс албаныхан Оросын зах зээлд нийлүүлэх дизелийн хэмжээ сонгуулийн өдрөөс өмнө хэрэглээний үнийг мэдэгдэхүйц бууруулахад дэндүү бага гэж дүгнэжээ. Forbes-ийн дүн шинжилгээгээр уг хэлэлцээр Америкийн хэрэглэгчид, бизнесүүдэд тулгарч буй дизелийн хомсдлыг бодитоор бууруулахад төдийлөн нөлөө үзүүлэхгүй байна.

Украины нефть боловсруулах үйлдвэрүүдийн цохилт хэлэлцээрийн суурь болов

Дизелийн тохиролцоо бий болохын өмнө тодорхой нөхцөл бүрджээ. CNN-ийн эш татсан АНУ-ын албан тушаалтны мэдээлснээр, Украин Оросын нефть боловсруулах үйлдвэрүүдэд цохилт өгөхөө зогсоох тухай Америкийн дор хаяж зургаан хүсэлтийг үл тоомсорлосны дараа Трамп Путинтэй холбоо барьсан байна. Reuters агентлагийн дүн шинжилгээгээр Украины хүчнийхэн наймдугаар сараас хойш Оросын эрчим хүчний дэд бүтцэд 58 удаа цохилт өгчээ. Энэ нь зургадугаар болон долдугаар сард нийлээд гуравхан удаа цохилт өгч байснаас эрс өссөн үзүүлэлт юм. Тасралтгүй үргэлжилсэн уг кампанит ажил Оросын нийт боловсруулах хүчин чадлын ойролцоогоор тавны нэгийг гэмтээсэн гэж үзэж байгаа бөгөөд энэ нь Москвагийн дайны орлогыг эх үүсвэр дээр нь таслах зорилготой Украины стратеги байв.

Трамп Украинд шинэ ерөнхийлөгч сонгохыг шаардлаа

Хэлэлцээр олон нийтэд ил болсны дараах өдөр Трамп Зеленскийд дургүйцэж буйгаа ил тод илэрхийлэв. Цагаан ордонд сэтгүүлчдэд ярилцлага өгөхдөө тэрбээр Украины ерөнхийлөгчийг дайныг зогсоох боломж бүрдсэн бүрт ухардаг хэмээн буруутгаад, дипломат хүрээнд хүчтэй цуурайтсан мэдэгдэл хийжээ. "Украинд шинэ ерөнхийлөгчтэй болох цаг болсон гэж бодож байна" хэмээн тэр хэлээд, Киевт "хэрхэн хэлэлцээ хийхийг мэддэг" хүн хэрэгтэй гэж нэмжээ. Энэ нь мөргөлдөөн эхэлснээс хойш Вашингтон холбоотон улсын засгийн газрын хууль ёсны байдалд хийсэн хамгийн шууд халдлага болов.

Трамп аравдугаар сарын 11-нд Truth Social-д "Орос, Украины дайнд ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ГАЛ ЗОГСООХ ХЭЛЭЛЦЭЭР байгууллаа" хэмээн бичиж, тохиролцоог хэдийн хэрэгжиж буй бодит баримт мэтээр танилцуулсан байна. Украинд ийм хэлэлцээрийн талаар огт мэдэгдээгүй байв. Үүнээс хэдхэн цагийн дараа Оросын хүчнийхэн Харьков, Киевийн цахилгаан станцуудад цохилт өгсний дотор Харьковын ДЦС-5-д дор хаяж хоёр удаа цохилт өгч, гал гарсан байна. Мөн Харьковын ойролцоох хүнсний дэлгүүрт пуужингаар цохилт өгсний улмаас гурван хүн амиа алдаж, есөн хүн шархадсан гэж Kyiv Independent мэдээлжээ.

Зеленскийн хариу алхам ба дипломат мухардал

Зеленский дарамтад болгоомжтой боловч тодорхой хариу өглөө. Тэрбээр ABC телевизийн "This Week" нэвтрүүлэгт ярилцлага өгөхдөө улс орныг хэн удирдахыг "украинчууд өөрсдөө" шийднэ гэж хэлээд, Украины төрийг хэн удирдахыг Путин ч мөн өөрчлөхийг маш их хүсэж байна гэж тэмдэглэв. Улмаар тэр Вашингтонд шууд шаардлага тавьжээ: хэрэв засаг захиргаа үнэхээр сонгууль явуулахыг хүсэж байгаа бол эхлээд Оросыг 60 хоногийн бүрэн хэмжээний гал зогсоох хэлэлцээрт шахах ёстой гэжээ. Энэ шаардлага нь хууль зүйн үндэслэлтэй. Украины Үндсэн хуульд дайны байдал хүчин төгөлдөр байх үед сонгууль явуулахыг хориглодог тул санал хураалт зохион байгуулахын тулд онц байдлыг бүрэн цуцлах эсвэл үргэлжилж буй дайны үед Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах шаардлагатай болно.

Хоёр намын эсэргүүцэл ба тодорхойгүй ирээдүй

Конгресст эсэргүүцэл өрнөж, дөрвөн Бүгд найрамдах намын, хоёр Ардчилсан намын нийт зургаан сенатор Цагаан ордныг дизелийн хэлэлцээрийн талаарх байр сууриа буцаахыг албан ёсоор шаардлаа. Тэдний дунд Трампын өөрийн намын гишүүд байсан нь энэ зэмлэлийг онцгой ач холбогдолтой болгожээ. Учир нь тэд өмнө нь ОХУ-ын эсрэг хоригийн тогтолцоог дэмжигч гол хүчин байв. Гэвч засаг захиргаа шийдвэрээ өөрчлөх ямар нэгэн шинж тэмдэг үзүүлсэнгүй.

Киевийн хувьд энэ үйл явдал 2025 оны эхнээс эрчимжиж буй стратегийн чиглэлээ өөрчлөх үйл явцыг хурдасгалаа. Вашингтонтой үүссэн сөргөлдөөн бүр Зеленскийн дотоодын дэмжлэгийг сулруулахын оронд, парадокс байдлаар улам бэхжүүлж байна. Гэвч олон улсын шинжээчид энэ хандлага улам их өртөг дагуулж байгааг анхааруулжээ. АНУ-тай харилцаа гүнзгий хямарсан нөхцөлд Украинд урт хугацааны тогтвортой энхийн тохиролцоонд хүрэх, мөн цөхрөнгөө барсан байр сууриас бус хүчтэй байр сууриас хэлэлцээ хийхэд шаардлагатай тогтвортой дэмжлэгийг авах боломж улам хумигдаж байна.