XAOC 2026: Монголын нүүдэлчин өв ба орчин үеийн урлагийг холбосон олон улсын наадам Улаанбаатарт боллоо
"Сэргэлт – Шинэ нүүдэлчин үзэл санаа" сэдэвт наадам видео урлаг, перформанс, инсталляц болон экспериментал хөгжмийг нэг дор танилцуулжээ.
УЛААНБААТАР — Олон улсын экспериментал хөгжим, дүрслэх урлагийн XAOC 2026 наадам есдүгээр сарын 25-наас аравдугаар сарын 4-ний хооронд Улаанбаатар хотод зохион байгуулагдаж, 11 орны 17 уран бүтээлчийг нэгтгэлээ. "Resurgence – A New Nomadic Spirit" буюу "Сэргэлт – Шинэ нүүдэлчин үзэл санаа" сэдвийн хүрээнд болсон гурав дахь удаагийн наадам шилжилт хөдөлгөөн, хотжилт, даяаршил болон соёлын өөрчлөлтийг орчин үеийн урлагийн хэлээр хөндсөн юм.
Нүүдэлчин соёлыг орчин үеийн өнцгөөс харуулах нь
XAOC 2026 нь уламжлалт урлагийн үзэсгэлэнгээс илүү өргөн хүрээтэй бөгөөд видео урлаг, мультимедиа инсталляц, перформанс, дуу авианы бүтээл, экспериментал хөгжмийг хослуулжээ. Уран бүтээлчид геополитикийн хурцадмал байдал, эдийн засгийн хүндрэл, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй шилжилт хөдөлгөөн болон эдгээр хүчин зүйл нийгэм, соёлд хэрхэн нөлөөлж буйг өөр өөрийн бүтээлээр илэрхийлсэн байна.
Наадмын дүрслэх урлагийн үзэсгэлэн Дарь-Эхэд байрлах 800 м² талбайтай X0 Art Space-д дэлгэгдсэн бол амьд хөгжмийн хөтөлбөр On'n Off Production-д зохион байгуулагджээ. Олон төрлийн урлагийн хэлбэрийг нэг дор нэгтгэсэн нь үзэгчдэд нийгмийн өөрчлөлтийг зөвхөн харах бус, дуу авиа, орон зай, хөдөлгөөнөөр дамжуулан мэдрэх боломж олгосон юм.
Монгол уран бүтээлчид нүүдэл, хотжилтын өөрчлөлтийг хөндөв
Монголын уран бүтээлч Т.Энхболд, Л.Мөнгөнцэцэг нар даяаршил, хотжилт, технологийн хөгжил орчин үеийн Монголын үнэт зүйл, сэтгэлгээ, амьдралын хэв маягт хэрхэн нөлөөлж байгааг бүтээлээрээ эргэцүүлжээ. Тэд уламжлалт нүүдэлчин соёл, байгаль дэлхийг хүндэтгэх үзэл, өвөг дээдсийн философийг өнөөгийн нийгмийн өөрчлөлттэй холбон авч үзсэн байна.
Мөн Б.Инжинааш, Д.Доржханд нарын хамтарсан дүрс-дүрслэлийн бүтээл хөдөөнөөс хот руу чиглэсэн шилжилт хөдөлгөөн, холимог соёлын ижилсэл болон хувь хүн, нийгэмд үүсэх сэтгэл зүйн, экологийн эмзэг байдлыг хөнджээ. Эдгээр бүтээл нь Монголын нийгмийн өөрчлөлтийг олон улсын үзэгчдэд ойлгуулахын зэрэгцээ орчин үеийн урлаг үндэсний онцлогийг хэрхэн шинээр тайлбарлаж болохыг харуулсан юм.
Олон улсын уран бүтээлчдийн хамтын оролцоо
Наадамд Этиоп-Британийн уран бүтээлч Тео Эшетугийн "Atlas Fractured" олон сувгийн видео инсталляц, Филиппин-Данийн уран бүтээлч Лилибет Куэнка Расмуссен, Австрийн медиа артист Бернд Оппл, Данийн уран бүтээлч Элизабет Молин нарын бүтээлүүд толилуулагджээ. Иран-Финландын уран бүтээлч Сепиде Рахагийн "In Transition" болон Араш Камали Сарвестан, Мехреган Пешески нарын хамтран бүтээсэн "Sediment" богино хэмжээний кино мөн үзэсгэлэнгийн хөтөлбөрт багтсан байна.
Амьд хөгжмийн хөтөлбөрт Францын Sacred Lodge, Италийн Сара Персико, Шведийн Томас Нордмарк нарын экспериментал тоглолт багтжээ. Тайванийн уран бүтээлч Ван Чиен-Чуань тайзны амьд дүрслэлийн үзүүлбэрээр оролцсон байна. Наадмын куратороор үүсгэн байгуулагч Т.Билгүүн, Б.Гантуяа болон Берлиний CTM фестивалийн үүсгэн байгуулагч, уран сайхны захирал Ян Ролф нар ажиллажээ.
Соёлын олон улсын хамтын ажиллагааны шинэ талбар
XAOC 2026 наадмыг Монголын орчин үеийн урлагийг дэмжих холбоо болон Европын Холбооны Соёлын Институтүүдийн Үндэсний Нэгдэл (EUNIC)-ийн хүрээнд олон улсын соёлын байгууллагуудтай хамтран зохион байгуулсан байна. Түншүүдийн дунд Улаанбаатар дахь Гёте-Институт, Монгол-Францын төв, Финландын Элчин сайдын яам, Данийн Соёлын институт болон бусад улсын соёлын байгууллагууд багтжээ.
Энэ төрлийн хамтын ажиллагаа нь Монголын уран бүтээлчдэд олон улсын сүлжээнд холбогдох, шинэ арга барил турших, бүтээлээ гадаадын үзэгчдэд хүргэх боломж бүрдүүлдэг. Мөн Монголын нүүдэлчин соёл, орчин үеийн хотын амьдрал, дэлхий дахины нийтлэг сорилтуудын хоорондын холбоог олон улсын урлагийн хүрээнд хэлэлцэх орон зайг бий болгож байна.
XAOC 2026 нь нүүдэлчин өвийг зөвхөн өнгөрсөн үеийн уламжлал бус, өнөөгийн нийгмийн өөрчлөлтийг ойлгох амьд эх сурвалж болгон авч үзсэнээрээ онцлог байлаа. Уламжлал, технологи, хотжилт, шилжилт хөдөлгөөний огтлолцлыг хөндсөн бүтээлүүд нь Монголын орчин үеийн урлаг олон улсын яриа хэлэлцээнд өөрийн байр суурийг хэрхэн тодорхойлж байгааг харуулсан юм.