Шатахууны импорт
IBTimes Mongolia

УЛААНБААТАР — Монгол Улсын Засгийн газар шатахууны импортын эх үүсвэр, тээвэр логистикийн гарцыг төрөлжүүлэх зорилгоор Замын-Үүд, Булган, Шивээхүрэн боомтоор импортлох АИ-92 автобензин болон дизелийн түлшний гаалийн албан татварыг тэглэх шийдвэр гаргалаа.

Энэхүү шийдвэрийг Засгийн газрын 2026 оны аравдугаар сарын 7-ны өдрийн хуралдаанаар гаргасан бөгөөд шатахууныг дээрх гурван боомтоор импортлоход татварын хөнгөлөлт үзүүлэхээр болжээ. Уг арга хэмжээ нь шатахуун оруулж ирэх боломжит гарцыг нэмэгдүүлж, импортын логистикийг сайжруулахад чиглэж байна.

Засгийн газрын мэдээлснээр энэ шийдвэр нь шатахууны импортын эх үүсвэрийг төрөлжүүлэх, нийлүүлэлтийн аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх өргөн хүрээний бодлогын нэг хэсэг юм. Монгол Улс газрын тосны боловсруулсан бүтээгдэхүүний импортоос ихээхэн хамааралтай хэвээр байгаа нь гадаад нийлүүлэлт болон тээвэрлэлтийн сааталд эмзэг байдал үүсгэдэг.

Импортын гарцыг төрөлжүүлэх нь

Дээрх гурван боомт нь өөр өөр худалдаа, тээврийн коридорт байрладаг. Замын-Үүд нь БНХАУ-тай холбогдох худалдааны гол гарцуудын нэг бол Булган, Шивээхүрэн боомтууд мөн хил дамнасан худалдаанд чухал үүрэгтэй. Эдгээр гарцыг ашиглах боломжийг нэмэгдүүлснээр импортлогч компаниуд тээвэрлэлтийн нэмэлт сонголттой болох боломжтой.

Гаалийн татварыг тэглэх нь шаардлага хангасан шатахууны импортын зардлын татварт ногдох хэсгийг бууруулж болзошгүй. Гэхдээ дотоодын зах зээл дэх бодит нөлөө нь нийлүүлэгчийн үнэ, тээврийн зардал, валютын ханш, бусад холбогдох төлбөр болон нийлүүлэгчдийн үнийн бодлогоос хамаарна.

Засгийн газрын мэдэгдэлд үндэслэн жижиглэнгийн үнэ шууд буурна, эсвэл шатахууны хомсдол бүрэн арилна гэж дүгнэх боломжгүй.

Эрчим хүчний аюулгүй байдалд үзүүлэх нөлөө

Шатахууны тогтвортой нийлүүлэлт нь Монголын уул уурхай, тээвэр, хөдөө аж ахуй, барилгын салбаруудад стратегийн ач холбогдолтой. Бензин, дизель түлш нь ашигт малтмалын экспортыг тээвэрлэх, хүнд машин механизм ажиллуулах, өргөн уудам нутаг дэвсгэрт логистикийг хэвийн явуулахад зайлшгүй шаардлагатай.

Шийдвэрийн үр нөлөө нь импортлогчид дээрх боомтуудаар нэмэлт нийлүүлэлт татах боломжтой эсэх, тээврийн дэд бүтэц өсөн нэмэгдэх ачааллыг даах эсэх, мөн шатахуун дотоодын зах зээлд хэр хурдан хүрэхээс хамаарна.

Бизнесийн салбарын хувьд энэ нь Монгол Улс шатахууны импортын сонголтоо нэмэгдүүлж, нийлүүлэлтийн сүлжээний эмзэг байдлыг бууруулахыг зорьж буйг харуулж байна. Цаашид импортын хэмжээ, тээвэрлэлтийн хугацаа болон дотоодын нийлүүлэлтэд гарсан өөрчлөлтөөр уг бодлогын үр нөлөөг үнэлэх шаардлагатай.