Монголын газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлж, 2028 онд ашиглалтад оруулахаар зорьж байна
Санхүүжилт, эрх зүйн саад бэрхшээлийг шийдвэрлэсний дараа бүтээн байгуулалтын гүйцэтгэл 60 орчим хувьд хүрсэн гэж Засгийн газар мэдээлэв.
УЛААНБААТАР — Монгол Улс газрын тос боловсруулах дотоодын үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлэхээр ажиллаж байгаа бөгөөд 2028 онд ашиглалтад оруулахаар зорьж байна. Энэ нь шатахууны импортын хамаарлыг урт хугацаанд бууруулах стратегийн нэг хэсэг юм.
Аравдугаар сарын 8-нд Ерөнхий сайдын дэргэдэх бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлэх ажлын хэсэг анхны хуралдаанаа хийж, төслийн явц болон шийдвэрлэх шаардлагатай асуудлуудыг хэлэлцжээ. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн дэд сайд Б.Мөнхтамирыг ажлын хэсгийн ахлагчаар томилж, үйлдвэрийн ажлыг хурдасгах, түүхий эдийн хангамжийг баталгаажуулах чиглэлээр ажиллуулахаар болсон байна.
Засгийн газрын мэдээлснээр санхүүжилт болон эрх зүйн асуудлаас шалтгаалан үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын явц өмнө нь 20 гаруй хувьтай байсан. Санхүүжилт, зохицуулалтын саад бэрхшээлийг шийдвэрлэх арга хэмжээ авсны дараа барилгын ажлын гүйцэтгэл 60 орчим хувьд хүрчээ.
Дотоодын шатахуун үйлдвэрлэлд чиглэсэн стратегийн хөрөнгө оруулалт
Тус үйлдвэр нь Монгол Улсад олборлосон түүхий газрын тосыг боловсруулж, дотоодын зах зээлд зориулсан газрын тосны бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх зорилготой. Ашиглалтад орсны дараа улсын дотоодын шатахууны хэрэглээний ойролцоогоор 50–55 хувийг хангах боломжтой гэж Засгийн газар мэдээлсэн байна.
Монгол Улс газрын тосны боловсруулсан бүтээгдэхүүнийхээ ихэнхийг импортоор авдаг учраас уг төсөл стратегийн ач холбогдолтой. Дотоодын боловсруулах хүчин чадал нэмэгдэх нь нийлүүлэлтийн эх үүсвэрийг төрөлжүүлэх, гадаад зах зээл дэх саатлын эрсдэлийг бууруулах, эрчим хүчний аюулгүй байдлыг урт хугацаанд сайжруулах боломжтой.
Гэхдээ үйлдвэрийн бодит үр нөлөө нь боловсруулах хүчин чадал, түүхий эдийн найдвартай хангамж, ашиглалтын үр ашиг болон үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүний үнэ импортын бүтээгдэхүүнтэй хэр өрсөлдөх чадвартай байхаас хамаарна.
Санхүүжилт, барилга угсралт болон түүхий эдийн хангамж чухал хэвээр
Засгийн газар гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэхтэй холбоотой хууль тогтоомжийн асуудлыг шийдвэрлэх зэрэг санхүүжилтийн саадыг арилгах арга хэмжээ авснаа мэдээлжээ. Мөн 2026 оны долдугаар сард Газрын тосны тухай хуульд оруулсан өөрчлөлт нь дотоодын түүхий газрын тосны олборлолтыг нэмэгдүүлэх, үйлдвэрийг түүхий эдээр хангахад чиглэсэн байна.
Ажлын хэсэг тогтмол хуралдаж, богино, дунд болон урт хугацаанд тулгарч буй асуудлуудыг тодорхойлон шийдвэрлэхээр төлөвлөжээ. Түүнчлэн зарим татвар, төлбөрөөс чөлөөлөх болон үйлдвэрлэл, технологийн паркийн статустай холбоотой арга хэмжээ авсан байна.
2028 оны зорилтыг биелүүлэхийн тулд барилга угсралтын ажлыг тасралтгүй үргэлжлүүлэх, импортын тоног төхөөрөмжийг хугацаанд нь нийлүүлж угсрах, санхүүжилтийг баталгаажуулах, түүхий газрын тосны хангалттай нөөц бүрдүүлэх шаардлагатай. Иймээс 2028 он нь Засгийн газрын зорилтот хугацаа болохоос үйлдвэрийн арилжааны үйлдвэрлэл яг тэр өдөр эхлэх баталгаа биш юм.
Хөрөнгө оруулагч, бизнес эрхлэгчдийн хувьд уг үйлдвэр нь шатахууны импорт, тээвэр логистик, дотоодын газрын тосны олборлолт болон Монголын эрчим хүчний аюулгүй байдалд нөлөөлөх боломжтой томоохон аж үйлдвэрийн дэд бүтцийн төсөл юм.