Японы JETRO Монголд төлөөлөгчийн газраа нээхээр — хоёр улсын худалдаа, хөрөнгө оруулалтын харилцаанд шинэ суваг нээгдэнэ

Японы JETRO Монголд төлөөлөгчийн газраа нээхээр — хоёр улсын худалдаа, хөрөнгө оруулалтын харилцаанд шинэ суваг нээгдэнэ

УЛААНБААТАР / ТОКИО — Японы Гадаад худалдааг дэмжих байгууллага (JETRO — Japan External Trade Organization) Монгол Улсад төлөөлөгчийн газраа нээхээр болсныг Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ням-Осорын Учралын Япон Улсад хийсэн албан ёсны айлчлалын үеэр албан ёсоор зарлав. Энэхүү алхам нь Монгол, Японы худалдаа, хөрөнгө оруулалт, бизнесийн хамтын ажиллагаанд шууд суваг бий болгож, Японы компаниудын Монголын зах зээлд нэвтрэх үйл явцыг хөнгөвчлөхөөс гадна Монголын бизнес эрхлэгчдэд Японы зах зээлд бүтээгдэхүүнээ гаргах боломж нээх хүлээлттэй байна.

Айлчлалын түүхэн ач холбогдол

Ерөнхий сайд Н.Учрал Японы Ерөнхий сайд Такаичи Санаэгийн урилгаар 2026 оны 9 дүгээр сарын 27-30-нд Япон Улсад албан ёсны ажлын айлчлал хийсэн бөгөөд энэ нь түүний албан тушаалд томилогдсоны дараах анхны хоёр талын гадаад айлчлал байв. Айлчлалын гол үйл явдал болсон Монгол, Японы дээд түвшний уулзалт 9 дүгээр сарын 29-нд Токиод болов. Японы Ерөнхий сайдын албаны мэдээллээр уулзалт ойролцоогоор 35 минут үргэлжилж, дараа нь 60 минутын ажлын оройн зоог зохион байгуулагдсан байна.

Японы талын мэдэгдэлд онцолсноор Ерөнхий сайд Такаичи Монгол Улсыг Японы "хамгийн чухал гуравдагч хөрш" хэмээн дахин баталан, Монгол Улсын "өөрийн замаар шийдэх эрх чөлөө"-г бэхжүүлэх, тогтвортой байдлыг (resilience) дэмжих бодлогоо үргэлжлүүлэхээ илэрхийлжээ. Хоёр улс "Энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийн төлөөх Тусгай стратегийн түншлэл"-ийн хүрээнд цаашид хамтран ажиллах, тэр дундаа аюулгүй байдал болон хиймэл оюун ухаан зэрэг шинэ салбарын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэхээр санал нэгдсэн байна.

JETRO-гийн төлөөлөгчийн газар нээх хүсэлт

Дээд түвшний уулзалтын үеэр Ерөнхий сайд Н.Учрал Монгол Улсад JETRO-гийн төлөөлөгчийн газар нээх хүсэлт тавьсан бөгөөд Японы Ерөнхий сайд Такаичи уг байгууллагыг байгуулах үйл явцыг дэмжихээ, Японы тал хамтран ажиллахаа илэрхийлжээ.

Үүний дараа, 9 дүгээр сарын 30-нд Ерөнхий сайд Н.Учрал JETRO-гийн ТУЗ-ийн дарга бөгөөд гүйцэтгэх захирал Норихико Ишигүро-той уулзсан байна. Уулзалтын үеэр талууд Монгол, Японы худалдаа, эдийн засаг, бизнес, хөрөнгө оруулалтын харилцааг өргөжүүлэх, 2016 онд хүчин төгөлдөр болсон Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээрийн (EPA) үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх асуудлаар санал солилцжээ.

"Монгол Улсын Засгийн газар хувийн секторыг дэмжих, бизнес, хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулах, зөвшөөрөл, лицензийн журмыг бууруулах, хөрөнгө оруулагчдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалсан тогтвортой, өрсөлдөх чадвартай орчинг бүрдүүлэхэд онцгой анхаарч байна" гэж Ерөнхий сайд Н.Учрал уулзалтын үеэр мэдэгдэв.

Тэрээр мөн Монголоос Япон руу экспортлох бараа, бүтээгдэхүүний төрөл, хэмжээг нэмэгдүүлэх шаардлагатайг онцолж, EPA-г үр дүнтэй хэрэгжүүлж, үр өгөөжийг нь нэмэгдүүлэхэд JETRO-той хамтран ажиллахад бэлэн байгаагаа илэрхийлсэн байна.

JETRO гэж ямар байгууллага вэ

JETRO нь 1958 онд Японы Гадаад худалдаа, аж үйлдвэрийн яамны (тухайн үеийн MITI) харьяанд байгуулагдсан, гадаад орнуудтай хийх худалдааг дэмжих төрийн байгууллага юм. Тус байгууллага нь дэлхийн 56 улсад 76 оффис, 1980 гаруй ажилтантай бөгөөд дараах чиглэлээр ажилладаг:

• Японы бүтээгдэхүүнийг гадаад зах зээлд сурталчлах,
• Японы хэрэглэгчдэд шаардлагатай импортын барааг судлах,
• Худалдааны үзэсгэлэн, тэмцээнийг зохион байгуулах,
• Бизнесийн төлөөлөгчдийн айлчлалыг зохицуулах,
• Түнш орнуудад мэргэжилтэн илгээж, экспортын боломжтой бүтээгдэхүүнийг тодорхойлох, үйлдвэрлэл, борлуулалтын ноу-хау, инновацийг шилжүүлэх, маркетингийн зөвлөгөө өгөх зэрэг.

Монголд төлөөлөгчийн газар нээгдсэнээр Японы компаниуд Монголын зах зээлийн мэдээлэл авах, бизнесийн түнш хайх, худалдаа, хөрөнгө оруулалтын боломжоо судлах боломж шууд нээгдэх бөгөөд Монголын компаниуд Японы зах зээлд гарах, түншлэлийн боломж нэмэгдэнэ.

Татварын гэрээ, бизнесийн орчин

Хоёр улсын удирдагчид 2026 оны 11 дүгээр сард хуваарийн дагуу болох Монгол, Японы Засгийн газар, бизнесийн салбарын хамтарсан хорооны хурлыг ашиглан дараах асуудлыг урагшлуулахаар тохиролцжээ:

• Ерөнхий сайд Н.Учралын санаачилсан бизнесийн орчныг сайжруулах ажлыг дэмжих,
• Хоёр талын татварын гэрээ байгуулах хэлэлцээг эхлүүлэх,
• Цаашид нийгмийн хамгааллын гэрээ-ны талаар урьдчилсан зөвлөлдөх.

Энэ нь Монголд хөрөнгө оруулж буй болон хөрөнгө оруулахаар төлөвлөж буй япон компаниудын хувьд давхар татвар, нийгмийн даатгалын асуудлыг тодорхой болгож, эрсдэлийг бууруулах чухал алхам болж байна.

Нисэх онгоцны буудал, эрчим хүч, дэд бүтэц

Хоёр улсын удирдагчид Чингис хаан олон улсын нисэх онгоцны буудлыг өргөтгөх төслийн японы иенийн зээлийн "Exchange of Notes (E/N)" баримт бичгийг солилцсоныг угтан авч, нисэх онгоцны буудлын үйл ажиллагаанд япон компаниуд оролцож байгааг онцлов. Талууд нисэх холбоог сайжруулж, Японы компаниудын Монгол Улстай хийх худалдаа, бизнесийг дэмжихэд уг буудал чухал болохыг тэмдэглэв.

Мөн тэд газрын тосны нөөц болон сэргээгдэх эрчим хүч-ний салбарт POWERR Asia хүрээнд идэвхтэй хамтран ажиллахаар тохиролцсон байна. Японы NHK телевизийн мэдээлснээр энэ нь Монгол Улс нефть, газрын тосны бүтээгдэхүүний хувьд Оросоос хараат байгаатай холбоотой бөгөөд эрчим хүчний аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлэх зорилготой.

Олон улсын болон бүс нутгийн хамтын ажиллагаа

Уулзалтын үеэр хоёр тал НҮБ зэрэг олон улсын форумд хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, бүс нутгийн энх тайван, тогтвортой байдлыг дэмжихээр санал нэгдэв. Ерөнхий сайд Такаичи Монгол Улсын 2047 оны НҮБ-ын Аюулгүй байдлын зөвлөлийн гишүүнчлэлийн нэр дэвших саналыг дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн бөгөөд Японы иргэдийг хулгайлах асуудалд Монгол Улс ойлголт, дэмжлэг үзүүлж байгаад талархлаа илэрхийлжээ. Хоёр улс 2027 онд дипломат харилцаа тогтоосны 55 жилийн ойг тохиолдуулан хамтын ажиллагааныхаа явцыг эргэн харж, эдийн засгийн салбарт онцгой анхаарна. Мөн Японы Ерөнхий сайд Такаичи энэ жилээс эхлэн "NIHONGO Partners" хөтөлбөрийн урт хугацааны илгээлт эхлэхийг зарлаж, Ерөнхий сайд Н.Учрал талархлаа илэрхийлсэн байна.

Худалдаа, хөрөнгө оруулалтын өргөжин тэлэх чиг хандлага

Монгол, Японы эдийн засгийн хамтын ажиллагаа сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн салбараар хязгаарлагдахгүй болж байна. Хоёр талын харилцаа дэд бүтэц, нисэх онгоцны буудал, эрчим хүч, сэргээгдэх эрчим хүч, технологи болон хүний нөөц-ийн салбарт өргөжиж байгаа нь JETRO-гийн төлөөлөгчийн газар нээх шийдвэрээр бэхжиж байна.

Монголын талаас хөрөнгө оруулалтын эрх зүйн орчныг тогтворжуулах, зөвшөөрөл, лицензийн журмыг хялбарчлах чиглэлээр хийж буй шинэчлэл нь япон бизнес эрхлэгчдийн итгэлийг нэмэгдүүлж, Монголын экспортын бүтээгдэхүүнийг Японы өндөр шаардлагатай зах зээлд гаргах боломжийг нээх төлөвтэй байна.

JETRO-гийн төлөөлөгчийн газар албан ёсоор нээгдэх хугацаа, дэлгэрэнгүй мэдээлэл одоогоор зарлагдаагүй байгаа бөгөөд хоёр тал байгуулах үйл явцыг дэмжихээр тохиролцсон шатандаа явж байна.