Шатахууны дараалал

УЛААНБААТАР — Монгол Улсад өргөн хэрэглэгддэг АИ-92 автобензиний жижиглэнгийн үнэ аравдугаар сарын 12-ноос литр тутамд 500–550 төгрөгөөр нэмэгдлээ. Салбарын албаныхны тайлбарласнаар, үнийн өөрчлөлтөд ОХУ-аас нийлүүлж буй шатахууны импортын өртөг өссөн нь голлон нөлөөлсөн бөгөөд оны сүүлийн хоёр сард нийлүүлэлт буурах эрсдэл байгааг мөн анхааруулжээ.

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн дэд сайд Б.Мөнхтамирын мэдээлснээр, ОХУ-аас нийлүүлэх шатахууны үнэ есдүгээр сартай харьцуулахад аравдугаар сард тонн тутамд 190 ам.доллароор өссөн байна. Үүний улмаас шатахуун импортлогч, борлуулагч компаниуд жижиглэнгийн үнээ шинэчлэхэд хүрчээ. Аравдугаар сард АИ-92 болон АИ-95 автобензинийг нийлүүлэн 78 мянган тонноор импортлохоор гэрээлсэн байна.

Bloomberg TV Mongolia-ийн мэдээлснээр, Монгол Улс аравдугаар сарын 12-ны байдлаар АИ-92 бензиний 14 хоногийн, дизель түлшний 31 хоногийн нөөцтэй байжээ. Энэ нь нийлүүлэлт хэвийн үргэлжлэх эсэх асуудал хэрэглэгчид болон шатахуун импортлогчдын хувьд чухал хэвээр байгааг харуулж байна.

Нийлүүлэлтийг өөр эх үүсвэрээр нэмэгдүүлэхээр ажиллаж байна

Монгол Улс шатахууны импортоор ОХУ-аас ихээхэн хамааралтай. Орос-Украины дайны нөхцөл байдал, ОХУ-ын газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдэд гарсан доголдол нийлүүлэлтэд нөлөөлж байгааг салбарын албаныхан тайлбарлажээ. Үүнтэй холбоотойгоор БНХАУ, Сингапур, Малайз, БНСУ-аас шатахуун худалдан авах боломжийн талаар хэлэлцээ хийж байна.

Засгийн газар аравдугаар сарын эхээр шатахууны нийлүүлэлтийг тогтвортой байлгах, түгээлтийн саатал болон урт дарааллыг бууруулах чиглэлээр арга хэмжээ авч ажиллахаа мэдэгдсэн. Мөн аравдугаар сарын 7-нд Засгийн газрын хуралдаанаар тодорхой боомтоор импортлох бензин, дизель түлшний гаалийн татварыг тэглэх шийдвэр гаргасан бөгөөд уг зохицуулалтыг аравдугаар сарын 21-нээс хэрэгжүүлэхээр мэдээлжээ. Энэ нь импортын зардлыг бууруулах, нийлүүлэлтийн боломжийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн арга хэмжээ юм.

Үнэ өсөлтийн үндэслэлд хяналт тавина

Импортын өртөг өссөн нь шатахууны үнэ нэмэгдэх шалтгаан болж байгаа ч хэрэглэгчдэд борлуулж буй үнийн тооцоолол, компаниудын үйл ажиллагааны зардал болон түгээлтийн нөхцөл ил тод байх нь чухал хэвээр байна. Bloomberg TV Mongolia-ийн мэдээлснээр, Шуурхай штабаас өмнөх саруудад импортолсон шатахууны үлдэгдлийг шинэ үнээр борлуулж байгаа эсэх, мөн компаниуд жижиглэнгийн үнийг үндэслэлгүйгээр нэмэгдүүлсэн эсэхэд хяналт тавих чиглэл өгчээ.

Ойрын хугацаанд шатахууны зах зээлийн төлөв нь зөвхөн импортын үнэ бус, гэрээт нийлүүлэлт бодитоор хэдий хэмжээгээр орж ирэх, өөр эх үүсвэрээс авах хэлэлцээ үр дүнд хүрэх эсэхээс шалтгаална. Иймээс үнийн өсөлтийн нөлөөг бууруулахын зэрэгцээ нийлүүлэлтийг тогтвортой байлгах нь Монголын шатахууны зах зээлийн гол сорилт болж байна.