Эрдэнэтэд байгуулах 772 сая ам.долларын зэс боловсруулах үйлдвэрийн хэлэлцээг арваннэгдүгээр сард дуусгахаар зорьж байна

УЛААНБААТАР — Монгол Улс зэсийн баяжмалаа дотооддоо боловсруулж, нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх зорилгоор "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-ыг түшиглэн 772 сая ам.долларын өртөгтэй зэс хайлуулах, боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар ажиллаж байна. Ерөнхий сайд Н.Учрал аравдугаар сарын 11-нд төслийн явцтай танилцаж, хөрөнгө оруулалт болон барилга угсралтын гэрээний хэлэлцээг ирэх арваннэгдүгээр сард багтаан эцэслэхийг холбогдох албаныханд үүрэг болгожээ.

Жилд 124 мянган тонн катодын зэс үйлдвэрлэхээр төлөвлөжээ

Төслийн төлөвлөсөн хүчин чадал нь жилд 560 мянган тонн зэсийн баяжмал боловсруулах, 124 мянган тонн катодын зэс үйлдвэрлэх юм. Катодын зэс нь цахилгаан утас, кабель болон бусад үйлдвэрлэлийн түүхий эд болдог тул уг үйлдвэр нь зөвхөн уул уурхайн олборлолтоос гадна боловсруулах үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд чиглэж байна.

Монгол Улс зэсийн баяжмалаа экспортолж, боловсруулалтын дараагийн шатны бүтээгдэхүүний тодорхой хэсгийг гадаадаас худалдан авдаг өнөөгийн бүтцээс илүү өндөр нэмүү өртөг дотооддоо бий болгохыг зорьж байгаа юм. Гэхдээ үйлдвэр ашиглалтад ороогүй байгаа тул үйлдвэрлэлийн хэмжээ, экспортын орлого болон эдийн засагт үзүүлэх үр нөлөө нь одоогоор төлөвлөгөөний түвшинд байна.

Хятадын NFC компанийг стратегийн хөрөнгө оруулагчаар сонгожээ

Монголын Засгийн газрын мэдээллээр, төслийн талаарх мэдээллийг дэлхийн 20 гаруй улсын 55 компанид хүргүүлснээс долоон улсын 13 компани хамтран ажиллах санал ирүүлсэн байна. Сонгон шалгаруулалтын үр дүнд БНХАУ-ын NFC компанийг стратегийн хөрөнгө оруулагчаар сонгожээ.

Гэсэн хэдий ч хөрөнгө оруулагчийг сонгосон нь санхүүжилт бүрэн баталгаажсан, эсвэл үйлдвэрийн барилга угсралт эхэлсэн гэсэн үг биш юм. Санхүүжилтийн нөхцөл, хувьцаа эзэмшлийн бүтэц болон барилга угсралтын гэрээг эцэслэн тохиролцох шаардлага хэвээр байна. Тиймээс арваннэгдүгээр сарын хэлэлцээний үр дүн нь төслийг бодит бүтээн байгуулалтын шатанд шилжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой.

Дэд бүтцийн ажил үргэлжилж байна

Зэс боловсруулах үйлдвэр байгуулах үйлдвэрлэл, технологийн паркийн дэд бүтцэд 68 сая ам.долларын санхүүжилт хийж, эхний ээлжийн ажлыг хүлээн авсан бөгөөд үлдсэн ажлыг 2027 онд бүрэн дуусгахаар төлөвлөжээ. Цахилгаан, ус, авто зам зэрэг дэд бүтцийн бэлэн байдал нь үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтыг эхлүүлэхэд чухал нөхцөл болно.

Ерөнхий сайдын өгсөн чиглэлд үйлдвэрээс гарах хүхрийн хүчлийг дотоодын үйлдвэрлэлд ашиглах боломжийг бүрдүүлэх асуудал мөн багтжээ. Тухайлбал, "Бадрах Энержи" компанийн Зөөвч-Овоо болон бусад төсөлд нийлүүлэх нөхцөлийг судалж, үйлдвэрлэлийн дагалдах бүтээгдэхүүнийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахыг зорьж байна. Энэ нь үндсэн бүтээгдэхүүнээс гадна химийн түүхий эдийн хэрэглээ, нийлүүлэлтийн шинэ боломж бий болгох ач холбогдолтой.

Гол сорилт нь төслийг төлөвлөгөөнөөс үйлдвэрлэлд хүргэх

Монголын уул уурхайн салбар зэсийн баяжмалын экспортод түшиглэн гадаад валютын орлого бүрдүүлдэг. Харин дотоодын боловсруулалтын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх нь экспортын бүтээгдэхүүний бүтцийг өөрчилж, боловсруулах үйлдвэрлэл, инженерчлэл, тээвэр ложистик болон дагалдах үйлчилгээний бизнесүүдийг хөгжүүлэх боломжтой.

Гэвч төслийн амжилтыг зөвхөн хөрөнгө оруулагч сонгосон эсвэл үйлдвэрийн хүчин чадлыг зарласнаар хэмжих боломжгүй. Хөрөнгө оруулалтын гэрээний нөхцөл, санхүүжилтийн баталгаа, барилгын хугацаа, зардлын хяналт болон байгаль орчны шаардлагыг хэрхэн хэрэгжүүлэх нь бодит үр дүнг тодорхойлно.

Иймээс ирэх арваннэгдүгээр сард хэлэлцээг эцэслэх зорилт биелэх эсэх, улмаар барилга угсралтын ажил хэзээ эхлэх нь Монголын боловсруулах үйлдвэрлэлийн бодлогын хэрэгжилтийг үнэлэх дараагийн чухал үзүүлэлт болох юм.