Монгол Улс ОХУ-аас 78,000 тонн шатахуун авахаар гэрээ байгууллаа

УЛААНБААТАР - Монгол Улс шатахууны нийлүүлэлтийг тогтворжуулах зорилгоор ОХУ-аас нийт 78,000 тонн автобензин худалдан авахаар гэрээ байгуулсан талаар Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням 10 дугаар сарын 5-нд мэдээлэв. Шатахууны нийлүүлэлт буурч, Улаанбаатар болон орон нутагт түгээх станцуудын ачаалал нэмэгдсэн үед энэхүү гэрээ байгуулагдаж байна.

Монгол Улс сард ойролцоогоор 75,000 тонн АИ-92 автобензин хэрэглэдэг байна. Гэвч наймдугаар сард 54,000 орчим тонн, есдүгээр сард 62,000 тонн АИ-92 импортолсон нь ердийн сарын хэрэглээнээс доогуур түвшин байжээ. Үүний улмаас есдүгээр сарын сүүлээс шатахуун түгээх станцуудын өмнө урт дараалал үүсэж, нийслэлийн иргэдийн өдөр тутмын зорчих хөдөлгөөнд хүндрэл учирсан байна.

Аравдугаар сарын хувьд Монгол Улс нийт 260,000–270,000 тонн газрын тосны бүтээгдэхүүн импортлохоор төлөвлөсөн бөгөөд үүнээс АИ-92 автобензиний 77,000–78,000 тонн захиалгыг баталгаажуулсан байна. Үүнд ОХУ болон бусад нийлүүлэгчдээс авах шатахуун багтаж байгаа бөгөөд өвлийн дизель түлшний нийлүүлэлтийг мөн зэрэг хангахаар төлөвлөжээ.

Монголын шатахууны зах зээл ОХУ-ын нийлүүлэлтээс өндөр хамааралтай байдаг. Сүүлийн саруудад нийлүүлэлтийн хэмжээ буурснаар дотоодын зах зээлд эрэлт, нийлүүлэлтийн зөрүү үүссэн гэж албаныхан тайлбарлаж байна. Тухайлбал, Монгол Улс сард нийтдээ ойролцоогоор 230,000 тонн газрын тосны бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг бөгөөд үүнд автобензинээс гадна дизель түлш болон бусад бүтээгдэхүүн багтдаг байна.

Шатахууны хангамжийн асуудал зөвхөн импортын хэмжээнээс гадна түгээлттэй холбоотой асуудлыг мөн хөндөж байна. Засгийн газрын Шуурхай штаб шатахуун түгээх станцуудын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, гэрээт байгууллагын нэрээр их хэмжээний шатахуун олгож байгаа эсэх, дамлан худалдаалах үйл ажиллагаа явагдаж байгаа эсэхийг шалгахыг холбогдох байгууллагуудад үүрэг болгосон байна.

Шатахууны хомсдолын нөхцөл байдал иргэдийн зүгээс эсэргүүцэл, шаардлага тавихад хүрсэн. Аравдугаар сарын 1-нд Улаанбаатар хотод автомашинтай иргэд шатахууны хангамж, үнэ болон өргөн хэрэглээний бараа, үйлчилгээний өртөг нэмэгдэж буйтай холбоотойгоор жагсаал зохион байгуулж, хотын төвийн зарим замын хөдөлгөөнд саад учруулсан байна.

Монголын Засгийн газар нийлүүлэлтийн эх үүсвэрийг төрөлжүүлэх чиглэлд мөн анхаарч байна. ОХУ-аас авах нийлүүлэлтээс гадна БНХАУ, БНСУ болон бусад улсаас шатахуун авах боломжийг судалж байгаа бөгөөд Беларусь улсаас шатахуун болон онгоцны түлш нийлүүлэх боломжийн талаар мөн хэлэлцэж эхэлсэн байна.

Шатахууны нийлүүлэлтийг тогтвортой болгох нь Монголын эдийн засагт өргөн хүрээний ач холбогдолтой. Түлшний хангамж нь уул уурхай, нүүрсний тээвэр, хөдөө аж ахуй, барилга, нийтийн тээвэр болон бараа бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийн зардалтай шууд холбоотой. Иймээс аравдугаар сарын захиалсан хэмжээг хугацаанд нь татан авч, түгээлтийг хэвийн болгох нь дотоодын эдийн засгийн үйл ажиллагааг тогтвортой байлгах гол хүчин зүйлүүдийн нэг болж байна.