Оюу толгойн ногдол ашгийг иргэдэд шууд олгох асуудлыг хэлэлцэж байна

УЛААНБААТАР — Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Оюу толгой төслөөс 2027 онд төвлөрөхөөр тооцоолж буй төрийн эзэмшлийн ногдол ашгийн тодорхой хэсгийг иргэдэд шууд олгох зохицуулалт боловсруулах чиглэл өгчээ. Энэхүү санал хэрэгжвэл уул уурхайн томоохон төслөөс бий болох орлогыг иргэдэд хүртээх бодлогод өөрчлөлт оруулах боломжтой ч хууль эрх зүйн зохицуулалт болон олголтын нөхцөлийг хараахан эцэслээгүй байна.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх арваннэгдүгээр сарын 3-нд Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нартай уулзах үеэрээ 2027 онд Оюу толгой төслөөс төрийн эзэмшилд ногдох ногдол ашгийн орлогоор гурван их наяд төгрөг төвлөрөхөөр тооцож байгааг онцолжээ. Тэрбээр байгалийн баялгийн өгөөжийг иргэдэд хүртээмжтэй байлгах, ногдол ашиг орж ирэх бүрд иргэдийн дансанд шилжүүлэх боломжийг судалж, холбогдох журмыг боловсруулахыг чиглэл болгосон байна.

Сангийн сайд З.Мэндсайханы мэдээлснээр, гурван их наяд төгрөгийн ногдол ашгийн хоёр их наядыг иргэдэд олгож, нэг их наядыг Хуримтлалын санд үлдээх хувилбар яригдаж байгаа аж. Гэвч одоогийн Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуульд ногдол ашгийг бэлэн мөнгө хэлбэрээр иргэдэд шууд тараах зохицуулалт байхгүй тул нэг удаагийн тусгай хууль батлах шаардлага үүсэж болзошгүйг тэрбээр тайлбарлажээ. Мөн их хэмжээний мөнгөн хөрөнгийг нэг дор иргэдэд олгох нь инфляцад нөлөөлөх эрсдэлтэйг анхааруулсан байна.

Оюу толгой компанийн хувьцаа эзэмшигчид 2026 оны есдүгээр сард 2011 оны Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, хувь нийлүүлэгчийн зээлийн хүү болон менежментийн төлбөрийг бууруулах, зээлийн хүүг долоон жил тутам бус гурван жил тутам дахин хэлэлцэж шинэчлэхээр тохиролцсон. Мөн талууд 2027 оноос ногдол ашиг хуваарилах асуудлаар тохиролцож, олголтын нөхцөлийг тодорхойлох ажлын хэсэг байгуулсан гэж Оюу толгой компани мэдээлжээ.

Оюу толгой нь Монголын уул уурхайн салбарын хамгийн томоохон төслүүдийн нэг бөгөөд тус төслөөс улсын төсөвт төвлөрөх орлого, ногдол ашгийн хуваарилалт нь эдийн засгийн бодлого болон иргэдийн амьжиргаанд чухал нөлөөтэй. Харин ногдол ашгийг иргэдэд шууд олгох эсэх, ямар шалгуур болон хугацаагаар хуваарилах нь цаашид батлах хууль, Засгийн газрын шийдвэрээс хамаарах юм.