Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх бүрэн эрхээсээ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ УИХ-д хүргүүллээ
Тэрбээр өөртэй нь холбоотой авлигын шинжтэй мэдээллийг шалгуулж, нэр төрөө сэргээлгэхийн тулд албан тушаалаа хүлээлгэн өгөх шийдвэр гаргаснаа мэдэгдсэн байна.

УЛААНБААТАР, МОНГОЛ УЛС — Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусахаас өмнө албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтээ Улсын Их Хуралд албан ёсоор хүргүүлсэн бөгөөд уг хүсэлтийг парламент хэлэлцэж эхлэх гэж байна. Энэ нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч өөрийн хүсэлтээр бүрэн эрхээсээ хугацаанаас өмнө чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргасан анхны тохиолдол болж байгаа юм.
Ерөнхийлөгч арваннэгдүгээр сарын 17-нд Төрийн ордонд хийсэн мэдэгдэлдээ өөртэй нь холбоотой авлигын шинжтэй ноцтой мэдээллийг шалгуулах, нэр төрөө сэргээлгэхийн тулд төрийн тэргүүний үүрэгт ажлаа хүлээлгэн өгөх шийдвэр гаргаснаа мэдэгдсэн. Тэрбээр өөрийг нь үндэслэлгүйгээр буруутгаж, нэр хүндэд нь халдаж байгааг онцолж, хуулийн байгууллагын шалгалтад хамтран ажиллахаа илэрхийлжээ.
Улс төрийн маргаан хэрхэн эхэлсэн бэ?
Энэ асуудал арваннэгдүгээр сарын 14-нд Улаанбаатар хотын дарга асан Х.Нямбаатарын олон нийтэд хийсэн мэдэгдлийн дараа хурцадсан байна.
Тэрбээр 2019 онд Тавантолгой–Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтын гэрээтэй холбоотойгоор төрийн өндөр албан тушаалтнуудад их хэмжээний авлига өгсөн байж болзошгүй асуудлыг хөндөж, нийт 110 сая ам.долларын талаар мэдэгдсэн юм.
Мөн Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг тухайн гэрээтэй холбоотойгоор 25 сая ам.доллар авсан гэх агуулгатай буруутгал дэвшүүлсэн байна.
Гэвч эдгээр нь одоогоор улс төрийн хүрээнд гарсан буруутгал бөгөөд шүүхээр тогтоогдсон гэм буруугийн баримт биш юм. Ерөнхийлөгч өөрийгөө буруутгаж буй мэдээллийг няцааж, шалгуулахад бэлэн байгаагаа илэрхийлсэн.
Парламент ямар шийдвэр гаргах вэ?
Ерөнхийлөгчийн хүсэлтийг УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо 11 дүгээр сарын 18-ны 13:30 цагаас хэлэлцэхээр товлосон тухай мэдээлэл гарсан. Харин нэгдсэн чуулганаар 11 дүгээр сарын 19-нд шийдвэрлэхээр төлөвлөж байна.
Монгол Улсын парламент 126 гишүүнтэй. Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг парламент хэлэлцэн шийдвэрлэх бөгөөд хүсэлтийг хүлээн авах эсэхээс шалтгаалан дараагийн алхам тодорхой болно.
Хэрэв УИХ хүсэлтийг зөвшөөрвөл Үндсэн хуулийн зохицуулалтын дагуу шинэ Ерөнхийлөгч сонгогдон тангараг өргөх хүртэл УИХ-ын дарга С.Бямбацогт Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэхээр байна. Мөн дөрвөн сарын дотор Ерөнхийлөгчийн ээлжит бус сонгууль зохион байгуулах шаардлага үүснэ.
Иймээс өнөөдрийн байдлаар Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргасан нь баталгаатай боловч УИХ-ын эцсийн шийдвэр хараахан гараагүй байна.
Монголын улс төр, эдийн засагт үзүүлэх нөлөө
Монгол Улс нь зэс, нүүрс, алт зэрэг байгалийн баялгийн экспортоос эдийн засгийн хувьд ихээхэн хамааралтай. Тиймээс төрийн өндөр түвшний авлигын асуудал, стратегийн дэд бүтцийн гэрээний ил тод байдал нь зөвхөн дотоодын улс төрийн маргаан бус, гадаадын хөрөнгө оруулагчдын итгэл, бизнесийн орчинд нөлөөлөх хүчин зүйл юм.
Түүнчлэн энэ үйл явдал нь Монголын төрийн байгууллагууд авлигын асуудлыг хэрхэн шалгаж, улс төрийн хариуцлагыг ямар журмаар хэрэгжүүлэхийг олон улсын түвшинд анхааралтай ажиглах шалтгаан болж байна.
Монгол Улсын хувьд төрийн эрх мэдлийн шилжилтийг Үндсэн хуулийн хүрээнд тайван, ил тод хэрэгжүүлэх нь ардчилсан тогтолцооны тогтвортой байдлыг харуулах чухал сорилт болох юм.
Дүгнэлт
Ерөнхийлөгчийн хүсэлт нь Монголын улс төрд урьд өмнө тохиож байгаагүй үйл явдал бөгөөд парламентын шийдвэр, мөрдөн шалгах ажиллагааны үр дүн цаашдын нөхцөл байдлыг тодорхойлох юм. Авлигын талаарх буруутгалуудыг нотлогдсон баримт мэт үзэхгүй байх нь энэ мэдээг тэнцвэртэй хүргэхэд нэн чухал.

