Дархан хотод Монголын анхны желатины үйлдвэр ашиглалтад орж, малын гаралтай хаягдлыг экспортын бүтээгдэхүүн болгох боломж нээлээ

Дархан хотод жилд 720 тонн желатин, 300 тонн амин хүчлийн бордоо үйлдвэрлэх хүчин чадалтай шинэ үйлдвэр ашиглалтад орлоо. "Дархан Минж" ХХК-ийн хэрэгжүүлсэн "Мон Желат" төсөл нь малын арьс шир, боловсруулах үйлдвэрлэлийн хаягдлыг өндөр нэмүү өртөгтэй бүтээгдэхүүн болгон хувиргах замаар Монголын хөнгөн үйлдвэрийн салбарын боловсруулалтын түвшнийг ахиулах зорилготой юм.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилсан "Цагаан алт" үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд хэрэгжсэн үйлдвэрийн нээлтэд Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат, тэргүүн Шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаяр болон Дархан-Уул аймгийн удирдлагууд оролцжээ. Үйлдвэрийн нээлтийн талаарх мэдээллийг Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны мэдээллийн алба 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 3-нд нийтэлсэн байна.

Жилд 20 тэрбум төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх хүчин чадал

Шинэ үйлдвэр нь боловсруулах үйлдвэрлэлд тэнцэхгүй стандартын бус арьс шир, шохойн хуулдас, идээлсэн арьсны хатуу хаягдал, зоргодос зэрэг дайвар түүхий эдийг дахин боловсруулж, хүнсний болон үйлдвэрлэлийн зориулалттай желатин, органик амин хүчлийн бордоо үйлдвэрлэх юм.

Төслийн хүчин чадлын мэдээллээр жилд 720 тонн желатин, 300 тонн амин хүчлийн бордоо үйлдвэрлэхээр төлөвлөжээ. Үйлдвэрийн тооцоолсон борлуулалтын орлого нь желатины үйлдвэрлэлээс 15 тэрбум төгрөг, бордооны үйлдвэрлэлээс дөрвөн тэрбум төгрөг байх бөгөөд нийт 50–80 байнгын болон байнгын бус ажлын байр шинээр бий болгоно гэж мэдээлсэн байна.

Төслийн нийт хөрөнгө оруулалт 20 тэрбум төгрөг бөгөөд үүний 11.9 тэрбум төгрөгийг "Цагаан алт" үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд олгосон хөнгөлөлттэй зээл, үлдсэн 8.1 тэрбум төгрөгийг компанийн өөрийн хөрөнгөөр санхүүжүүлжээ.

Европ, Хятадын зах зээлд гарах эхний алхам

Үйлдвэрийн нээлтийн үеэр "Дархан Минж" ХХК Их Британийн "Healan Ingredients", Хонконгийн "Hung Yung International Holding" компаниудтай Европ болон БНХАУ-ын зах зээлд желатин экспортлох чиглэлээр харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулсан байна. Энэ нь Монголд үйлдвэрлэсэн малын гаралтай түүхий эдийн боловсруулсан бүтээгдэхүүнийг гадаад зах зээлд нийлүүлэх боломжийг судалж эхэлж буйг харуулж байна. Гэхдээ санамж бичиг байгуулсан нь экспортын нийлүүлэлт аль хэдийн эхэлсэн гэсэн үг биш юм.

Үйлдвэрийн бас нэг чухал тал нь байгаль орчны нөлөөллийг бууруулах технологийн шийдэл юм. Үйлдвэрлэлийн явцад гарах технологийн хаягдал усны 70 хүртэл хувийг дахин ашиглах, химийн бодисын хэрэглээг 30 хүртэл хувиар бууруулах боломжтой систем нэвтрүүлсэн гэж мэдээлжээ. Ингэснээр арьс шир боловсруулах салбарын хаягдлыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахын зэрэгцээ үйлдвэрлэлийн байгаль орчны ачааллыг багасгах зорилт тавьж байна.

Малчид болон орон нутгийн үйлдвэрлэлд үзүүлэх нөлөө

2026 оны зуны улиралд Архангай, Хөвсгөл, Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар аймгийн малчид, хоршоо болон мах боловсруулах үйлдвэрүүдээс арьс шир бэлтгэн нийлүүлэх туршилт хийсэн талаар яам мэдээлжээ. Түүхий эдийг малчдаас шууд худалдан авах тогтолцоог бүрдүүлэх нь малын гаралтай бүтээгдэхүүний үнэ цэнийг өсгөж, орон нутгийн малчдын орлогын нэмэлт эх үүсвэр бий болгох боломжтой.

Монгол Улсын хувьд малын гаралтай түүхий эдийг зөвхөн анхан шатны боловсруулалттайгаар худалдаалах бус, желатин, бордоо зэрэг эцсийн бүтээгдэхүүн болгон үйлдвэрлэх нь экспортын бүтцийг төрөлжүүлэх нэг боломж юм. "Мон Желат" үйлдвэрийн бодит үр дүн нь төлөвлөсөн хүчин чадлаа тогтвортой ашиглаж, экспортын гэрээ, чанарын стандарт, түүхий эдийн нийлүүлэлтээ бодитоор хэрэгжүүлж чадах эсэхээс хамаарна.