Дорнод аймгийн Нөмрөгийн дархан цаазат газрын 76.4 хувь түймэрт өртсөн нь тогтоогдож, экосистемийн нөхөн сэргээлтийн асуудал хурцаар тавигдлаа
Sentinel-2 хиймэл дагуулын шинэчилсэн зураглалаар дархан цаазат газрын 448,993.6 га газар түймэрт өртсөн нь тогтоогджээ.
Монгол Улсын зүүн бүсийн байгалийн чухал хамгаалалттай газар нутгийн нэг болох Дорнод аймгийн Халхгол сумын Нөмрөгийн дархан цаазат газрын ихээхэн хэсэг аравдугаар сард гарсан түймэрт өртжээ. Аравдугаар сарын 25-ны хиймэл дагуулын зурагт үндэслэсэн шинэчилсэн зураглалын дүнгээр тус дархан цаазат газрын нийт талбайн 76.4 хувь буюу 448,993.6 га газар шатсан байна.
Энэхүү мэдээллийг 2026 оны аравдугаар сарын 28-нд нийтэлсэн бөгөөд зураглалыг Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын харьяа Цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн хиймэл дагуулын хэрэглээ, зайнаас тандан судлах нэгж Sentinel-2 хиймэл дагуулын 10 метрийн нарийвчлалтай мэдээлэлд үндэслэн боловсруулжээ.
Хамгаалалттай газар нутгийн 448 мянга гаруй га талбай шатжээ
Нөмрөгийн дархан цаазат газрын нийт талбай 587,744.1 га бөгөөд шинэчилсэн зураглалын дагуу үүний 448,993.6 га буюу 76.4 хувь нь түймэрт өртсөн байна. Харин 138,750.5 га буюу 23.6 хувь нь шаталгүй үлджээ. Мөн хамгаалалтын бүсийн гадна 55,966.8 га газар шатсан гэж тооцсон бөгөөд зураглалд хамрагдсан нийт шатсан талбай 504,960.4 га хүрчээ.
Эдгээр тоо нь зөвхөн ой модны талбайг бус, дархан цаазат газрын хил доторх нийт шатсан газар нутгийг хамарч байгааг онцлох нь зүйтэй. Иймээс 448 мянган га-г бүхэлд нь ой мод шатсан гэж ойлгож болохгүй. Түймрийн экосистемд үзүүлсэн бодит нөлөөллийг тогтоохын тулд ургамлын бүрхэвч, амьтдын амьдрах орчин, хөрсний нөхцөл болон усны нөөцөд хийсэн нарийвчилсан үнэлгээ шаардлагатай.
Байгалийн нөхөн сэргээлтэд урт хугацааны ажил хэрэгтэй
Нөмрөгийн дархан цаазат газар нь Монголын зүүн бүсийн байгалийн өвөрмөц экосистемийг хамгаалах чухал нутаг юм. Түймэр ийм хэмжээний талбайг хамарсан нь зэрлэг амьтдын амьдрах орчин, идэш тэжээлийн нөөц, ургамлын нөхөн төлжилтөд ямар нөлөө үзүүлснийг цаашид судлах шаардлагыг бий болгож байна.
Шинэ зураглалын тайланд дурдсанаар, 2023 онд мөн тус дархан цаазат газрын ойролцоогоор 76 хувь нь түймэрт өртөж байсан бөгөөд тухайн үеийн хохирлыг 3.6 тэрбум төгрөгөөр үнэлж байжээ. Хэдхэн жилийн зайтай ижил хэмжээний түймэр давтагдсан нь хамгаалалттай газар нутгийн түймрийн эрсдэлийн менежмент, урьдчилан сэргийлэх чадавхыг сайжруулах шаардлагыг харуулж байна.
Нөхөн сэргээлтийн ажлын хүрээнд шатсан талбайн хөрс, ургамлын төлөв байдлыг судлах, зэрлэг амьтдын үлдсэн амьдрах орчныг хамгаалах, шаардлагатай тохиолдолд нэмэлт тэжээлээр дэмжих зэрэг арга хэмжээг мэргэжлийн байгууллагууд үнэлэх шаардлагатай. Мөн түймрийн шалтгаан, хариуцлага, урт хугацааны нөхөн сэргээлтийн төлөвлөгөө олон нийтэд ил тод байх нь чухал юм.
Монголын байгаль хамгаалалд анхаарал хандуулах дохио
Монгол Улсын эдийн засаг уул уурхай, хөдөө аж ахуй, аялал жуулчлалаас ихээхэн хамаардаг. Гэвч байгалийн нөөц, экосистемийн доройтол нь эдгээр салбарын урт хугацааны тогтвортой байдалд шууд нөлөөлдөг. Нөмрөгийн түймэр нь байгалийн гамшгийн дараах сэргээн босголт, хамгаалалттай газар нутгийн менежмент, уур амьсгалын эрсдэлийн бэлэн байдлыг үндэсний хэмжээнд дахин авч үзэх шаардлагатайг харуулж байна.
Одоогоор шатсан нийт талбайн зураглал гарсан боловч биологийн олон янз байдалд учирсан хохирлын бүрэн үнэлгээ болон нөхөн сэргээлтийн нийт зардлыг энэ эх сурвалжид эцэслэн тогтоогоогүй байна. Иймээс эдгээрийг батлагдсан тоо мэт нийтлэлд оруулахгүй байх нь зүйтэй.