Coal export
JOHANNES EISELE/AFP via Getty Images/IBTimes Mongolia

УЛААНБААТАР — Монгол Улсын нүүрсний экспортын гол гарцуудын нэг болох Ханги боомтоор 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 1-ний байдлаар нийт 14 сая тонн нүүрс экспортолжээ. Энэ нь 2025 оны бүтэн жилийн экспортын хэмжээнээс 62.8 хувиар өссөн үзүүлэлт бөгөөд тус боомтын тээвэр, логистикийн хүчин чадал нэмэгдэж байгааг харуулж байна.

Монголын Үндэсний олон нийтийн радио, телевизийн мэдээлснээр, Ханги боомтоор 2025 онд нийт 8.6 сая тонн нүүрс экспортолсон бол энэ оны эхний арван сарын хугацаанд экспортын хэмжээ 14 сая тоннд хүрчээ. Үүнээс "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК-ийн экспорт өнгөрсөн онд 1.4 сая тонн байсан бол 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 1-ний байдлаар 5.7 сая тоннд хүрсэн байна.

Нүүрсний экспортын өсөлттэй зэрэгцэн боомтын нэвтрүүлэх хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, тээврийн хэрэгслийн бөөгнөрөл болон хил дээрх саатлыг бууруулах асуудал анхаарлын төвд байна. Арваннэгдүгээр сарын эхээр хилийн боомтуудын үйл ажиллагаатай танилцсан ажлын хэсгийн мэдээллээр, Ханги-Мандал боомтоор өдөрт нэвтрэх нүүрс тээврийн автомашины тоо 530 орчимд хүрч, цаашид 700–800 болгон нэмэгдүүлэхээр холбогдох талууд ярилцжээ.

Харин Гашуунсухайт-Ганцмод боомтоор өдөрт 430 орчим автомашин нэвтэрч байгаа бөгөөд эхний ээлжид энэ тоог хоёр дахин нэмэгдүүлж, цаашид өдөрт 1,200 автомашинд хүргэх зорилт тавьсан байна. Мөн зэсийн баяжмал тээвэрлэдэг автомашины хөдөлгөөн өмнөх 14 орчмоос өдөрт 134 болж нэмэгдсэн талаар мэдээлжээ.

Гаалийн ерөнхий газрын мэдээллээр, Монгол Улс 2026 оны эхний есөн сард 82.3 сая тонн чулуун нүүрс экспортолсон нь өмнөх оны мөн үеэс 40.9 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Энэ нь нүүрс Монголын экспортын орлого, гадаад худалдааны тэнцэлд чухал байр суурь эзэлсээр байгааг харуулж байна.

Монголын нүүрсний экспортын дийлэнх хэсэг БНХАУ-ын зах зээлд нийлүүлэгддэг тул боомтын нэвтрүүлэх чадвар, тээврийн зардал, хил дамнасан логистикийн үр ашиг нь экспортын бодит орлогод шууд нөлөөлдөг. Иймээс экспортын хэмжээг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ боомтын дэд бүтэц, тээврийн зохион байгуулалтыг сайжруулах нь Монголын уул уурхайн бүтээгдэхүүний өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх чухал нөхцөл болж байна.