”Чингис хаан” олон улсын нисэх буудал олон улсын нэр хүндтэй шагнал хүртлээ: Өргөтгөлийн төсөл нь Монголын агаарын тээврийн шинэ боломжийг нээнэ

УЛААНБААТАР, МОНГОЛ УЛС — Монгол Улсын "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудал Хонконг хотод зохион байгуулагдсан Super Terminal Expo 2026 арга хэмжээний үеэр STE Awards 2026 олон улсын шагнал хүртлээ. Тус нисэх буудал нь жилд 5 саяас доош зорчигч хүлээн авах хүчин чадалтай нисэх буудлуудын ангилалд "Best Terminal Masterplanning and Adaptive Design" буюу терминалын ерөнхий төлөвлөлт, дасан зохицохуйц дизайны шилдгээр шалгарсан байна.

Энэхүү шагнал нь Монголын агаарын тээврийн салбарын дэд бүтэц, инженерийн шийдэл, терминалын төлөвлөлтийг олон улсын мэргэжлийн түвшинд үнэлүүлсэн чухал үйл явдал боллоо.

Азийн нисэх буудлуудтай эн зэрэгцсэн олон улсын үнэлгээ

2026 оны арваннэгдүгээр сарын 3–5-ны өдрүүдэд Хонконгийн AsiaWorld-Expo төвд зохион байгуулагдсан Super Terminal Expo нь нисэх буудлын дэд бүтэц, терминалын дизайн, ухаалаг технологи, үйл ажиллагааны үр ашиг болон тогтвортой хөгжлийн асуудлаар дэлхийн салбарын мэргэжилтнүүдийг нэгтгэсэн олон улсын арга хэмжээ юм.

STE Awards нь нисэх буудлын төлөвлөлт, дасан зохицох инженерийн шийдэл, зорчигч болон ачаа тээврийн урсгалын зохион байгуулалт, ирээдүйн хэрэгцээнд нийцүүлэн өргөжих боломж зэрэг үзүүлэлтэд үндэслэн шилдгүүдийг тодруулдаг.

Энэ жилийн шалгаруулалтаар нисэх буудлуудыг зорчигч хүлээн авах хүчин чадлаар нь гурван ангилалд хуваасан бөгөөд "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудал 5 саяас доош зорчигчийн ангилалд тэргүүлжээ.

Харин 5–20 сая зорчигчийн ангилалд Энэтхэгийн Guwahati International Airport, 20 саяас дээш зорчигчийн ангилалд Японы Kansai International Airport-ийн Terminal 1 тус тус шалгарсан байна.

Энэ нь Монголын нисэх буудлыг олон улсын нисэхийн салбарын бусад томоохон дэд бүтцийн төслүүдтэй нэг түвшинд үнэлсэн онцлох үйл явдал юм.

Монгол, Японы хамтын ажиллагааны үр дүнд бий болсон стратегийн дэд бүтэц

Улаанбаатар хотоос баруун өмнө зүгт ойролцоогоор 50 километрийн зайд, Хөшигийн хөндийд байрлах "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудал 2021 оны долоодугаар сарын 4-нд албан ёсоор үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн.

Монгол, Япон хоёр улсын Засгийн газар хоорондын хамтын ажиллагаа, Японы Засгийн газрын хөнгөлөлттэй зээлийн дэмжлэгээр хэрэгжсэн энэхүү төсөл нь Монгол Улсын агаарын тээврийн салбарын шинэ үеийн дэд бүтцийг бүрдүүлсэн юм.

Нисэх буудал нь жилд 3 сая зорчигч хүлээн авах хүчин чадалтай бөгөөд жилд 11,900 орчим тонн ачаа боловсруулах боломжтойгоор төлөвлөгджээ.

Мөн 24 агаарын хөлөг байрлуулах боломжтой перрон, зорчигчийн терминал, нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын байгууламж, түлш хадгалах систем болон бусад инженерийн дэд бүтцийг багтаасан байна.

Далайд гарцгүй Монгол Улсын хувьд олон улсын нисэх буудал нь зөвхөн зорчигч тээврийн хэрэгсэл бус, гадаад худалдаа, аялал жуулчлал, бизнесийн харилцаа, агаарын ачаа тээврийн чухал гарц болдог.

158.3 тэрбум иений зээлээр нисэх буудлыг өргөтгөнө

Олон улсын шагнал хүртсэн энэ цаг үед Монгол Улс нисэх буудлынхаа хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх дараагийн томоохон төслийг эхлүүлэхээр ажиллаж байна.

2026 оны есдүгээр сарын 29-нд Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (JICA) болон Монгол Улсын Засгийн газар "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлыг өргөтгөх төслийн хүрээнд 158.284 тэрбум иений хөнгөлөлттэй зээлийн хэлэлцээрт гарын үсэг зуржээ.

Зээлийн жилийн хүү 1.1 хувь, эргэн төлөх хугацаа 40 жил байхаар тохиролцсон нь Монгол Улсын урт хугацааны дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтад чухал санхүүжилт болох юм.

Өргөтгөлийн төслийн хүрээнд:

• Шинэ зорчигчийн терминал барих;
• Нэмэлт такси зам болон агаарын хөлгийн зогсоол байгуулах;
• Авто зогсоол, нэвтрэх замын дэд бүтцийг сайжруулах;
• Нисэх буудлын инженерийн болон туслах байгууламжуудыг өргөжүүлэх;
• Агаарын ачаа тээврийн шинэ терминал байгуулах ажлыг Монголын талын санхүүжилтээр хэрэгжүүлэхээр төлөвлөжээ.

Төслийн барилга угсралтын ажил 2033 оны арванхоёрдугаар сар гэхэд дуусаж, шинэ байгууламжууд ашиглалтад орохоор төлөвлөгдсөн байна.

JICA-ийн мэдээлснээр, уг өргөтгөл нь зорчигч болон ачаа тээврийн ирээдүйн өсөлтийг хангах, нисэх буудлын ачааллыг бууруулах, үйлчилгээний чанар, үйл ажиллагааны үр ашгийг нэмэгдүүлэхэд чиглэж байгаа юм.

Агаарын тээвэр Монголын эдийн засгийн өрсөлдөх чадварт нөлөөлнө

Монгол Улсын хувьд агаарын тээврийн дэд бүтцийн хөгжил нь аялал жуулчлалын салбарын өсөлтөөс гадна гадаадын хөрөнгө оруулалт, олон улсын бизнесийн харилцаа, экспортын ложистикт шууд нөлөө үзүүлэх стратегийн ач холбогдолтой.

Орчин үеийн нисэх буудал нь олон улсын бизнес эрхлэгчид, жуулчид, хөрөнгө оруулагчдыг татахын зэрэгцээ өндөр үнэ цэнтэй, хурдан хүргэх шаардлагатай бараа бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийг дэмжих боломжтой.

Түүнчлэн Монгол Улс газарзүйн байршлын давуу талаа ашиглан Зүүн хойд Ази болон Европыг холбосон агаарын тээвэр, ложистикийн бүс нутгийн чухал зангилаа болох боломжийг эрэлхийлж байна.

Гэхдээ энэхүү зорилгод хүрэхийн тулд нисэх буудлын барилга байгууламжийг өргөтгөхөөс гадна олон улсын нислэгийн сүлжээ, агаарын тээврийн компанийн оролцоо, үйлчилгээний чанар, ачаа тээврийн хүчин чадлыг зэрэг хөгжүүлэх шаардлагатай.

"Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлын хүртсэн STE Awards 2026 шагнал нь Монголын агаарын тээврийн дэд бүтцийн хөгжлийг олон улсад таниулсан эерэг үйл явдал бөгөөд цаашдын өргөтгөлийн төсөл нь тус улсын олон улсын холболт, эдийн засгийн боломжийг нэмэгдүүлэх урт хугацааны хөрөнгө оруулалт болж байна.